Kees Kortlever vertelt over zijn Koreatijd.

Kees Kortlever.

 De inzet van de Koninklijke Marechaussee in Korea.
18 mei 2009.

Vervolg verslag:
Na een korte nachtrust begon onze eerste dag bij het NDVN. Een bijzondere dag want 's avonds om 22.00 uur zou de wapenstilstand ingaan. In de namiddag werden er enkele marechausseepatrouilles uitgestuurd met de opdracht om enkele veldhospitalen langs te gaan om te zoeken naar twee Nederlanders die tot de patrouille behoorden die 's nachts in een hinderlaag gelopen was en die vermist werden. Die zoektocht had geen sukses en een tijd later bleek dat beide militairen door de Chinezen gevangen genomen waren. Op grond van de wapenstilstandsvoorwaarden werden zij na enkele maanden uitgeruild met vijandelijke krijgsgevangenen. Zij kwamen niet meer terug bij het bataljon maar moesten - eveneens op grond van de wapenstilstandsvoorwaarden - naar Nederland terugkeren. Ik maakte deel uit van een van die patrouilles en ik zal nooit vergeten wat ik in en rond die veldhospitalen aantrof, heel veel militairen die in de laatste gevechtsakties gewond waren en behandeld werden.

1954. Hartje winter in Korea.
(Fotoarchief van Cees Kortlever)

Vervolgverslag van mijn diensttijd bij de Brigade Koninklijke Marechaussee te Velde in Korea. Ik heb destijds geen dagboek bijgehouden en moet dus afgaan op datgene wat er in mijn geheugen is opgeslagen.
"De dienst in Korea verschilde heel wat met die op een brigade in Nederland. Wij waren ingedeeld bij de Stafcompagnie van het NDVN, maar dat was slechts een administratieve indeling. De compagniescommandant had geen enkele bemoeienis met de dienstuitvoering van de marechaussee, als er al aanwijzingen of opdrachten gegeven werden dan kwamen die rechtstreeks van de bataljonscommandant.
Onze brigade-tenten bevonden zich in het gebied waar de stafcompagnie gehuisvest was. Wij beschikten over twee zgn.squad-tents, één daarvan bood onderdak aan het brigadebureau en de slaapplaatsen van de brigadecommandant en de onderofficieren, inclusief een Koreaanse sergeant-majoor en de 'house-boy'' een 14-jarige Koreaanse jongen die we gemakshalve Jimmy noemden , de andere tent fungeerde als woon- en slaapplaats van de marechaussees en de beide Koreaanse sergeants die bij de brigade ingedeeld waren.
Een aantal bataljons-funtionarissen, zoals de bataljonscommandant, de compagniescommandanten, de veldprediker, de aalmoezenier en de bataljonsarts hadden allen een 'houseboy, die als taak had hun tent netjes te houden, de maaltijden voor hen op te halen bij de compagnieskeuken, de was te doen en schoenen te poetsen enz.
Ook de opperwachtmeester brigadecommandant kreeg een houseboy toegewezen voor de nodige huishoudelijke klusjes. Zo was Jimmy ondermeer belast met het ophalen van het ontbijt voor de gehele brigade, de warme maaltijd ging ieder zelf ophalen bij de stafkeuken.Onze houseboy kreeg daarvoor een salaris wat hem in staat stelde zijn moeder en de andere kinderen te onderhouden.
Als we op patrouille of voor een andere dienstuitvoering op pad gingen werden we vrijwel altijd vergezeld door een Koreaanse onderofficier. Die kon in voorkomende gevallen als tolk optreden, de Koreaanse taal was voor ons te ingewikkeld om daarvan voldoende te leren in de relatief korte tijd dat we in Korea verbleven. Nu moest men van dat optreden als tolk niet teveel verwachten. In de meeste gevallen ging het erom dat er in de Engelse taal geconverseerd weer, maar het kennisniveau van de Engelse taal was meestal niet erg hoog.
Onze werkzaamheden speelden zich over het algemeen af in het Nederlandse bataljonsvak.
De patrouilles dienden mede om eventuele Koreaanse burgers aan te houden en te verwijderen. Het was namelijk aan Koreaanse burgers verboden om zich in de gebieden bij de 38e breedtegraad op te houden. Als we al iemand aantroffen dan ging het meestal om 'slicky boys', jonge jongens die probeerden in militaire kampementen goederen en/of geld te stelen, of om Koreaanse vrouwen die hoopten als prostitué iets bij te verdienen.
De Koreaanse bevolking leefde onder zeer armoedige omstandigheden en was vaak door de veelvuldige verplaatsing van het strijdtoneel vrijwel alles kwijtgeraakt.
Over geld gesproken, in Korea konden alle militairen in dienst van de Verenigde Naties over militair papiergeld beschikken, dat waren Amerikaanse dollars waarmee je In de PX (een belastingvrije winkel) aankopen kon doen.
Die PX-stores waren nooit vlak achter de frontlijn en dus moest je over vervoer beschikken om daar heen te gaan. Bij onze stafcompagnie was ook een soort PX, maar die had een zeer beperkt assortiment in de aanbieding, voornamelijk blikjes bier, sigaretten, chocolade, filmrolletjes en dergelijke. Over geld gesproken, we kregen in Korea geen salaris uitbetaald (dat hielden we tegoed tot na onze terugkeer in Nederland) maar hadden recht op $ 1,50 per dag. Dat kon men om de tien dagen opnamen bij de militaire administrateur waar overigens weinig gebruik van werd gemaakt. Dat hield in dat je na verloop van tijd een behoorlijk tegoed aan militaire dollars had staan.
Je had ook niet zoveel geld nodig want we hadden Amerikaanse rantsoenen, dat betekende per dag een pakje sigaretten, snoepgoed (Life Savers (zuurtjes) en yellies), scheermesjes, scheer- en toiletzeep, dat alles gratis. En de enkele stugge roker kon sigaretten bijkopen in de PX of van de maten die niet rookten.
Dat snoepgoed, voor zover niet gebruikt, werd in het brigadebureau in een grote kist opgespaard. Van tijd tot tijd reed de brigadecommandant met de Koreaanse sergeant-majoor Lim naar een Koreaans weeshuis waar het opgespaarde snoepgoed en andere gulle gaven natuurlijk heel welkom waren.
Dat tegoed aan salaris bleek bij de eindafrekening in Nederland veelal een fors bedrag. Iedere vrijwilliger ontving het beroepssalaris overeenkomstig zijn rang, zonder inhouding van voeding en in inwoning. Bovendien ontving men toeslagen op de wedde en die bedroegen 70% voor gehuwden en 35% voor ongehuwden. Bovendien kreeg men voor iedere maand dat men in Korea diende fl. 100,- en voor iedere aktiedag fl. 8,-.Voor de jaren 50 en bij de toen geldende inkomens was dat zeer aantrekkelijk,met dien verstande dat men tot de wapenstilstand het risiko liep gedood of gewond te worden"
In een volgende aflevering hoop ik nog wat vertellen over mijn Korea-tijd.
20 dec.2009. Kees Kortlever.

Vervolgverslag.
"Bij aankomst in Korea was het volop zomer en werden we in het Amerikaanse zomertenue gestoken. Maar in de herfst werd het geleidelijk kouder en kregen we een nieuwe outfit, een olijfgroene broek en blouse van dikkere stof. En toen in december de Koreaanse winter begon konden we ook nog beschikken over extra winterkleding, jacks en broeken met een zgn. binnenbekleding, snowboots en een pile-cap. Die pile-cap had opstaande randen die je omlaag over je oren kon doen om ze tegen bevriezing te beschermen.
Dat was wel nodig want temperaturen tussen 20-30 graden Celsius onder nul waren in Korea aan de orde van de dag..
De klep van de pile-cap wees omhoog en was voor het brigadepersoneel voorzien van een zwarte hoes met witte kapitale letter MP. Dit was nodig om ons herkenbaar te maken als militair politiepersoneel.
Nadat ik er ongeveer een half jaar op had zitten ging de ploeg van owmr. Delahaye (met wmr I W.Triepels, tijd.wmr. W.Elbers en de marechaussees G.Diependaal, P.van der Velde en R. Raven) terug naar Nederland.
Hun vervangers waren owmr. W. Toering, wmr.J. de Haan en de marechaussees Fr. de Graaff (mijn slapie uit de opleiding 1949-1950 in Apeldoorn, zo zie je nog eens een oude bekende!), H. Kroon, M. Mooren en A. Bandell.
Omdat wmr J. van der Hoorn nu 'second in command' was werd hij bevorderd tot tijdelijk wmr I. Dat tijdelijk bevorderen kwam bij het NDVN regelmatig voor. Als iemand een bepaalde funktie bekleedde kreeg hij de rang die bij die funktie behoorde.
Zo was collega W. Elbers van de juist afgeloste groep bevorderd van marechaussee 1e kl. tot tijd.wmr. Door owmr. Toering werden de marechaussee 1e kl. E. Westerduin en ik bij de bataljonsstaf voorgedragen voor bevordering tot tijd.wmr. Maar dat feest ging niet door want vanuit de Staf van het Wapen in Den Haag kwam de mededeling dat men het eventueel bevorderen van marechaussees in eigen hand wilde houden. Wel kregen we te horen dat de Commandant van het Wapen rekening zou houden met deze voordracht. Dat hield in dat Westerduin en ik op de eerstvolgende onderofficierscursus geplaatst zouden worden.
Gebruikelijk was dat iedere militair die ongeveer zeven maanden in Korea had gediend een week verlof kreeg, door te brengen in Tokyo. In februari 1954 werden marechaussee 1e kl. Th Rijke en ik aangewezen om met een groep andere leden van het NDVN op verlof te gaan. Onze groep werd vervoerd naar het militaire vliegveld bij Seoel en vandaar werden we samen met verlofgangers van andere onderdelen met een Amerikaans toestel, een zogenaamde 'Boxmaster' overgevlogen naar Tokyo. Daar aangekomen kon iedereen zijn 'frontplunje' uittrekken en een douche nemen. Daarna werd schoon ondergoed uitgereikt en een 'uitgaanstenue', het uniform wat normaal door Amerikaanse militairen gedragen werd. Terplaatse werden de onderdeels- en rangonderscheidingstekens op dat uitgaanstenue genaaid en konden we aan ons verlof beginnen. Voor de Nederlanders betekende dat dat je eerst naar het 'Holland-house' ging, een mooi gebouw in een parkachtige omgeving in een buitenwijk van Tokyo, tevens de residentie van de Nederlandse militair-attaché, kapitein ter zee Muller van de Koninklijke Marine.
Gedurende het verlof kon men tegen een geringe vergoeding een kamer huren in het Holland-house, terwijl men daar ook de maaltijden kon gebruiken. In de praktijk bleef dat beperkt tot het ontbijt omdat vrijwel iedereen zoveel mogelijk naar het centrum van Tokyo ging. Na ca. zeven maanden in tenten en/of bunkers geleefd te hebben was het hebben van een schoon bed en een verwarmde kamer met electrisch licht en stromend water een waar genoegen.
De kamers werden onderhouden en de maaltijden opgediend door een drietal lieftallige Japanse jongedames die respectievelijk Appeltje, Peertje en Pruimpje genoemd werden, hun Japanse namen waren voor ons te moeilijk om te onthouden.
Bij een sergeant-majoor-administrateur kon je je militaire dollars omwisselen voor Japans geld, de Yen. Ik weet nog wel dat ik vanwege de gunstige koers met een flink pak Yen-bankbiljetten in de binnenzak op pad ging om Tokyo te verkennen. Natuurlijk lieten we ons vervoeren in de nogal kleine taxi's, maar wel met een man of vier per taxi want dat drukte de toch al niet zo hoge kosten (zuinige Hollanders , toch !).
Meestal kwam men op de Ginza terecht, een heel groot winkelgebied met restaurants en bars . Als je in een winkel iets kocht of in een restaurant iets gebruikte, al was het maar een kop koffie, dan werd bij vertrek al buigend de deur voor je open gehouden.
De bars mochten zich op een bezoek van de vele verlofgangers verheugen en daarbij werd aan een zekere vorm van klantenbinding gedaan. Als je begon met biertje of iets sterkers dan kostte dat een bepaalde prijs, bv. 220 Yen. Voor de volgende consumptie werd dan 200 Yen berekend en zo verder tot de bodemprijs van 140 Yen bereikt was. De bedoeling was dat je steeds in dezelfde bar bleef en niet ergens anders iets ging drinken, waar je dan weer opnieuw startte met het top-tarief.
En een geliefde bezigheid was natuurlijk het kopen van souvenirs, uiteraard gepaard gaand met flink afdingen. Daar ging soms veel tijd inzitten, maar meestal kwam je toch tot een aanvaardbare prijs. De aangekochte souvenirs kon je in Tokyo laten verpakken in een houten kist en naar je adres in Nederland verzenden. Daardoor hoefde je die spullen niet eerst mee te nemen naar Korea.
De week verlof in Tokyo vloog om en voor je het wist was je weer bij het vertrekpunt om het uitgaanstenue in te leveren en schone 'front-plunje' aan te trekken, al vorens terug te vliegen naar Korea en je bij je onderdeel te melden. Weer terug in een nog steeds winters Korea vereiste toch wel enige aanpassing.".14-4-2010 Kees Kortlever.